« هورە » نخستین آوای تاریخ بشریت نوا و نیایشی ۷,۰۰۰ سالە/سید محمد هاشمی خانەآشوری

عبدالعزیز حیدری اهل دالاهو ثلاث باباجانی

” هورە ” نخستین آوای تاریخ بشریت نوا و نیایشی ۷,۰۰۰ سالە کە در زمان زرتشت پیامبر و کتابش اوستا در بخش مهم آن یعنی ” گاتهای یسنا ” از نام بردە دە است و اصیل ترین موسیقی کُردی بحساب میاید .

هوره

آواز ممتدی است که خواننده، شعرها و ابیات بی‌شماری را در ذهن داشته و آنها را هنگام آواز به صورت پی در پی استفاده می‌کند .
هوره مختص به یک دوره‌ی تاریخی و یا یک جغرافیا و فرهنگ خاص نیست، هوره یا همان آواز اصیل ابتدایی، مادر همه‌ی آوازها، تصنیف‌ها و ترانه‌های مردمان جهان است .
در مناطق کُردنشین شرق کُردستان خصوصاًَ استان ایلام و کرمانشاه هنرمندان بزرگی وجود دارند که خواندن آواز هوره را به حد کمال رسانیده‌اند .
هوره نبض تاریخ سرزمین کُردستان است، لالایی و زبان مشترک زاگرس نشینان و آواز زمزمه‌گونه، با ریتم سنگین و کشداری که خواننده، شعرها و ابیات کُردی را در این شیوه می‌خواند. در سرایش هوره کلمات به نرمی و در چینشی مروارید گونه به آرامی بر زبان جاری می‌شوند و داغ، درد، غریبی و شِکوه از روزگار را، نهفته در لابه لای خود به ذهن شنونده می‌بخشند.
نجوایی عاشقانه در شبی آرام با سوسوی ستارگان و نور نقره‌ای ماه که همچون حریری بر پهنه‌ی دشت گسترده است، داغ غریبی و یاد روزگاران و یاران گذشته با سیل کلمات که از زبان “سید قلی” آخرین بازمانده‌ی نسل هوره ‌سرایان نامدار است جاری می‌شود .

مقام‌های هوره : بان بنه‌ای ، بنیری چر ، دودنگی ، باریه ، غریبی ، ساروخانی ، گل و دره ، پاوه موری ، قطار ، هجرانی ، مجنونی ، سحری و هی‌لاوه.

سرایندگان هوره (هووره چڕ) :

علی‌نظر منوچهری اهل اسلام‌آباد‌غرب
عبدالعزیز حیدری اهل دالاهو
سید قُلی کشاورز اهل ماهیدشت
علی کرمی‌نژاد معروف به حاجی‌طوسی
نجات
بساط عثمانوند
ابراهیم حسینی اهل ایلام
ایل‌خان ارکوازی
یاسم یاسمی اهل ایلام
کریم صادقی اهل ایلام
عبدالصمد عبدی‌پور
بهرام بیگ ولدبیگی
سید علی اصغر کُردستانی
هوره خوانان معروف استانهای ایلام، کرمانشاه و کُردستان هستند.
در اجرای هوره، حنجره نقش ساز را ایفا می‌کند، بدین صورت که در هنگام بیان اصوات، بویژه مصوت‌ها، با انقباض ماهیچه‌های اطراف حنجره، تحریر مورد نظر اجرا می‌گردد وکلام و مِلودی‌ در هم ادغام می‌شوند.
هوره بیشتر در مناطق کلهر، گوران، سنجابی، قلخانی و تاحدودی در بین عشایر جاف، مرسوم است. با ظهور تصوف در نقاط کُردنشین اهل‌سنت و جماعت دراویش قادریه، هوره را به جذبه و حالت گریه و استغاثه به گونه‌اى خاص مى‌خواندند و به آن رنگى عرفانى دادند که به سوز(سۆز) معروف است. گونه‌ی دیگر هوره (مویه یا مور) است که در شیون و مراسم سوگواری افراد بیشتر به وسیله زنان و در بعضی نقاط توسط مردان خوانده می‌شود.
موضوعات هوره مختلف است از جمله: وصف طبیعت، وصف معشوق، وصف جنگها، کوچ کردن و شرح هجران وفراق و….

سید محمد هاشمی خانەآشوری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × یک =